Chlebek ziołowy to jeden z tych wypieków, które znikają ze stołu szybciej niż danie główne. Miękkie ciasto drożdżowe przekładamy masłem z czosnkiem, natką i suszonymi ziołami, składamy w harmonijkę i pieczemy w okrągłej formie. Z piekarnika wychodzi złoty bochenek, z którego każdy odrywa sobie kawałek palcami, bez noża i bez deski.
Przepis jest prostszy, niż wygląda. Ciasto wyrabia się kilka minut, większość czasu zajmuje wyrastanie, a jedyny moment wymagający odrobiny cierpliwości to układanie pasków w formie. Poniżej znajdziesz dokładne proporcje, podpowiedź, jakie zioła wybrać, oraz odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się przy pierwszym pieczeniu.
2 h 25 minczas całkowity
12kawałków
łatwepoziom
- Przygotowanie 1 h 50 min
- Pieczenie 35 min
- Kalorie na porcję 245 kcal
Składniki
Ciasto (forma okrągła o średnicy 24 cm)
- 500 g mąki pszennej typ 650
- 25 g świeżych drożdży (albo 7 g suszonych)
- 1 łyżeczka cukru
- 290 ml letniej wody
- 10 g soli (2 płaskie łyżeczki)
- 3 łyżki oliwy lub oleju rzepakowego
Masło ziołowe
- 120 g miękkiego masła
- 4 ząbki czosnku
- 1 duży pęczek natki pietruszki
- 2 łyżki posiekanego koperku
- 1 łyżeczka suszonego oregano
- pół łyżeczki suszonego tymianku
- pół łyżeczki soli
- szczypta świeżo mielonego pieprzu
- opcjonalnie 60 g startego parmezanu lub żółtego sera
Przygotowanie
- Przygotuj zaczyn z drożdży. W małej misce rozkrusz drożdże, dodaj cukier, 3 łyżki mąki i 100 ml letniej wody z odmierzonej porcji. Wymieszaj, przykryj i odstaw na 15 minut, aż zaczyn zacznie się pienić. Woda ma mieć temperaturę dłoni, około 37 stopni, bo gorąca zabije drożdże.
- Wyrób gładkie ciasto. Resztę mąki przesiej do dużej miski i wymieszaj z solą. Dodaj zaczyn, pozostałą wodę i oliwę, a potem wyrabiaj 8 do 10 minut ręką albo około 6 minut mikserem z hakiem. Ciasto jest gotowe, gdy staje się elastyczne i przestaje kleić się do dłoni.
- Odstaw ciasto do wyrośnięcia. Uformuj kulę, włóż ją do miski posmarowanej odrobiną oliwy, przykryj ściereczką i zostaw w ciepłym miejscu na około godzinę, aż podwoi objętość.
- Zrób masło ziołowe. Miękkie masło utrzyj widelcem z przeciśniętym czosnkiem, drobno posiekaną natką i koperkiem, oregano, tymiankiem, solą i pieprzem. Masło ma mieć konsystencję gęstej pasty, bo twarde rwie ciasto przy rozsmarowywaniu. Odłóż 2 łyżki masła na koniec pieczenia.
- Rozwałkuj ciasto i posmaruj masłem. Wyrośnięte ciasto lekko odgazuj dłonią, przełóż na blat oprószony mąką i rozwałkuj na prostokąt około 40 na 50 cm, grubości 4 do 5 mm. Rozsmaruj na nim masło ziołowe aż do samych brzegów i, jeśli lubisz, posyp startym serem.
- Pokrój paski i ułóż je w formie. Ostrym nożem albo radełkiem pokrój ciasto wzdłuż dłuższego boku na paski szerokości 5 cm. Każdy pasek złóż w harmonijkę co 5 cm i ustaw pionowo w formie wyłożonej papierem do pieczenia, zaczynając od brzegu i idąc do środka. Papier powinien wystawać nad brzeg formy, wtedy masło nie wycieknie na dno piekarnika.
- Daj chlebkowi wyrosnąć drugi raz. Przykryj formę ściereczką i odstaw na 20 minut. W tym czasie rozgrzej piekarnik do 190 stopni z grzaniem góra i dół, bez termoobiegu.
- Upiecz chlebek ziołowy. Piecz około 35 minut, aż wierzch będzie złoty, a ciasto między warstwami suche w dotyku. Jeśli brzegi rumienią się za szybko, po 20 minutach przykryj formę luźno folią aluminiową. Zaraz po wyjęciu posmaruj wierzch odłożonym masłem, odczekaj 10 minut i dopiero wtedy wyjmij chlebek z formy.
Najlepszy kawałek chlebka ziołowego to ten ze środka, bo zbiera całe masło, które spłynęło z brzegów.
Redakcja Bulgot
Jakie zioła do chlebka ziołowego
Podstawą jest natka pietruszki, bo daje świeży smak i kolor, a nie dominuje nad czosnkiem. Resztę możesz dobrać do tego, co masz w lodówce albo na parapecie. Suszone zioła są bardziej skoncentrowane, więc zastępując świeże, bierz ich mniej więcej jedną trzecią ilości.
| Zioło | Świeże na 120 g masła | Suszone zamiast świeżych | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Natka pietruszki | duży pęczek | 1 łyżka | praktycznie nie da się przesadzić |
| Koperek | 2 łyżki | 1 łyżeczka | świetny do zup i ryb |
| Szczypiorek | 3 łyżki | nie zastępuj | dodawaj tylko świeży |
| Oregano | 1 łyżka listków | 1 łyżeczka | daje smak jak z pizzerii |
| Tymianek | 1 łyżeczka listków | pół łyżeczki | pasuje do mięs i grzybów |
| Rozmaryn | 1 gałązka, drobno posiekana | pół łyżeczki, roztarte | bardzo intensywny, łatwo zdominuje resztę |
| Bazylia | garść liści | 1 łyżeczka | świeża ciemnieje w piekarniku, lepiej posypać nią po upieczeniu |
Wskazówki
Mąka typ 650 daje miękki, puszysty miąższ. Możesz użyć typu 500, ale ciasto będzie odrobinę mniej sprężyste. Jeśli wolisz bardziej rustykalny smak, zamień 100 g mąki pszennej na pełnoziarnistą i dodaj 10 ml wody więcej, bo mąka z otrębami pije więcej płynu.
Najczęstszy błąd to za krótkie pieczenie. Wierzch potrafi się ładnie zarumienić już po 25 minutach, a warstwy w środku są wtedy jeszcze wilgotne i ciągnące. Wbij drewniany patyczek między paski w środku formy: jeśli wychodzi suchy, chlebek jest gotowy.
Czosnek przeciśnięty przez praskę daje ostry, wyraźny smak. Jeśli wolisz łagodniejszy, upiecz wcześniej całą główkę czosnku w folii (40 minut w 200 stopniach) i wmieszaj do masła miękkie, słodkawe ząbki. Taką wersję szczególnie lubią dzieci.
Jeden kawałek chlebka ziołowego bez sera to około 245 kcal. Wartość policzyliśmy na podstawie składników z przepisu przy podziale na 12 równych porcji.
Z czym podać chlebek ziołowy
Chlebek sprawdza się jako dodatek do gęstych zup kremów, na przykład do kremu z leśnych grzybów albo zupy z pieczonych pomidorów. Świetnie pasuje też do mięs z piekarnika i grilla, choćby do steku ze szparagami czy schabu pieczonego z jabłkami.
Na imprezę postaw go na środku stołu razem z miseczką oliwy i sałatką, a będzie gwiazdą przekąsek. Jeśli lubisz pracę z ciastem drożdżowym, sprawdź też naszą domową pizzę krok po kroku oraz precle na weekend.
Najczęstsze pytania
Czy chlebek ziołowy można przygotować dzień wcześniej?
Tak. Ułóż paski w formie, przykryj ją szczelnie folią spożywczą i wstaw do lodówki na noc. Rano wyjmij formę na 45 minut, żeby ciasto się ogrzało i dorosło, a potem piecz jak w przepisie, dodając około 5 minut.
Jak przechowywać i odgrzać chlebek?
Zawinięty w ściereczkę albo w papierowej torbie zachowa świeżość do dwóch dni w temperaturze pokojowej. Przed podaniem odgrzej go przez 8 do 10 minut w piekarniku nagrzanym do 160 stopni. Mikrofalówka zrobi z niego gumę, więc lepiej jej unikać.
Czy można go zamrozić?
Można, najlepiej już upieczony i całkowicie wystudzony. Zapakuj go szczelnie i trzymaj w zamrażarce do dwóch miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej, a potem odśwież w piekarniku przez 10 minut.
Czy da się upiec chlebek bez okrągłej formy?
Tak, sprawdzi się keksówka o długości około 30 cm. Paski pokrój wtedy na prostokąty, ułóż je jeden na drugim w stosiki i wstaw do formy pionowo, jak kromki chleba. Czas pieczenia wydłuż o około 5 minut, bo w wąskiej formie ciasto jest ułożone gęściej. Jesienią podajemy go najczęściej do zupy dyniowej, bo idealnie nadaje się do maczania.
