Sałatka szwedzka to jeden z najstarszych i najbardziej lubianych przetworów z ogórków w Polsce. Cienkie plasterki ogórków, cebula, trochę marchewki i czerwonej papryki dla koloru, a do tego przejrzysta, słodko kwaśna zalewa bez grama oleju. W słoiku wygląda jak lato zamknięte w szkle, a zimą ratuje każdy obiad, do którego brakuje surówki.
To też najlepszy sposób na ogórki gruntowe z końca sezonu, te większe i nierówne, które nie nadają się do kiszenia w całości. Nasz przepis jest klasyczny, ale z dwoma zasadami, które robią różnicę: ogórki solimy i odciskamy, a w zalewie tylko je podgrzewamy. Dzięki temu plasterki zostają chrupiące.
3 h 35 minz odstawieniem
9słoików po 500 ml
łatwepoziom
- Przygotowanie 3 h 15 min
- Pasteryzacja 20 min
- Kalorie na porcję 150 kcal
Warzywa
- 3 kg ogórków gruntowych
- 600 g cebuli
- 400 g marchewki
- 2 czerwone papryki (około 400 g)
- 3 płaskie łyżki soli kamiennej niejodowanej (około 60 g)
Zalewa
- 500 ml wody
- 300 ml octu spirytusowego 10%
- 330 g cukru
- 2 łyżeczki ziaren gorczycy
- 1 łyżeczka pieprzu ziarnistego
- 6 ziaren ziela angielskiego
- 4 liście laurowe
Przygotowanie krok po kroku
- Umyj ogórki szczoteczką i odetnij końcówki. Młodych nie obieraj. Jeśli ogórki są duże i mają twardą skórkę, obierz je w paski, a z przerośniętych wydrąż łyżką pestki.
- Pokrój ogórki w plasterki grubości 3 do 4 mm. Najszybciej zrobisz to na tarce z ostrzem do plastrów, ale nie tnij cieniej, bo po pasteryzacji plasterki stracą chrupkość.
- Cebulę pokrój w półtalarki, marchewkę w cienkie plasterki albo zetrzyj na tarce do julienne, a paprykę w paski szerokości 5 mm.
- Przełóż warzywa do dużej miski, posyp solą, dokładnie wymieszaj i odstaw na 3 godziny, mieszając co godzinę.
- Przełóż warzywa na durszlak i odciśnij je porządnie dłońmi, porcjami. Sok, który wypłynął, wylej.
- Umyj 9 słoików o pojemności 500 ml i zakrętki. Słoiki wyparz w piekarniku nagrzanym do 120°C przez 15 minut, a zakrętki zanurz na 5 minut we wrzątku.
- W dużym garnku zagotuj wodę, ocet, cukier i przyprawy. Gotuj 2 minuty, aż cukier się rozpuści.
- Wrzuć odciśnięte warzywa do gotującej się zalewy, wymieszaj i poczekaj, aż zalewa znów zacznie wrzeć. Od razu zdejmij garnek z ognia. Ogórki mają się tylko zagrzać, nie gotować.
- Nakładaj sałatkę do ciepłych słoików, dociskając ją łyżką, i zalej zalewą tak, żeby przykryła warzywa, zostawiając 1 cm miejsca pod zakrętką. Wytrzyj brzegi słoików i mocno je zakręć.
- Pasteryzuj słoiki 10 minut od momentu zagotowania wody w garnku wyłożonym ściereczką. Wyjmij je, odwróć do góry dnem i zostaw do całkowitego ostygnięcia.
Ogórki w zalewie mają się tylko zagrzać. Każda minuta gotowania to mniej chrupkości w lutym.
Redakcja Bulgot
Skąd nazwa sałatka szwedzka
Nikt nie wie tego na pewno, a w Szwecji tak nazwanej sałatki nie znajdziesz. Najczęściej mówi się, że nazwa nawiązuje do skandynawskiej tradycji marynowania warzyw w słodkiej zalewie z octem, którą w kuchni szwedzkiej zna się choćby z pressgurka, czyli ogórków w słodkiej zalewie podawanych do klopsików. U nas nazwa przylgnęła do przetworu z plasterków ogórków z cebulą i stała się klasykiem domowych spiżarni.
Dlaczego plasterki zostają chrupiące
Ogórek to prawie sama woda. Jeśli wrzucisz go do gorącej zalewy bez przygotowania, zacznie ją oddawać już w garnku i zmięknie. Sól wyciąga wodę jeszcze przed gotowaniem, więc plasterki robią się jędrne i elastyczne. Po odciśnięciu lepiej wchłaniają zalewę, a jej smak się nie rozcieńcza.
Drugi warunek to krótka obróbka cieplna. W zalewie ogórki tylko się zagrzewają, a pasteryzacja trwa 10 minut. To wystarczy, żeby słoiki były bezpieczne, bo zalewa jest kwaśna i słodka, a obie te rzeczy utrudniają rozwój drobnoustrojów.
Proporcje na 3 i 5 kg ogórków
| Składnik | 3 kg ogórków | 5 kg ogórków |
|---|---|---|
| Cebula | 600 g | 1 kg |
| Marchewka | 400 g | 650 g |
| Papryka | 2 sztuki | 3 do 4 sztuk |
| Sól do solenia | 60 g | 100 g |
| Woda | 500 ml | 850 ml |
| Ocet 10% | 300 ml | 500 ml |
| Cukier | 330 g | 550 g |
| Słoiki 500 ml | 9 | 15 |
Jeśli używasz octu 6%, weź go 500 ml na 3 kg ogórków, a wody tylko 300 ml. Nie zmniejszaj ilości octu ani cukru poniżej podanych proporcji, bo to one odpowiadają za trwałość sałatki.
Najczęstsze błędy przy sałatce szwedzkiej
| Problem | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ogórki są miękkie | za cienkie plasterki, gotowanie w zalewie, zbyt długa pasteryzacja | plasterki 3 do 4 mm, tylko zagotuj, 10 minut pasteryzacji |
| Sałatka jest za słona | warzywa nieodciśnięte albo sól jodowana | odciśnij porządnie, używaj soli kamiennej niejodowanej |
| Zalewa jest mętna | sól jodowana albo nieszczelny słoik | sól bez jodu, nowe zakrętki, słoik z mętną zalewą wyrzuć |
| Za kwaśna | ocet bez rozcieńczenia albo za mało cukru | trzymaj się proporcji z tabeli |
| Warzywa wystają ponad zalewę | za mało zalewy | dociskaj sałatkę łyżką, a zalewę rób z 10% zapasem |
Warianty sałatki szwedzkiej
Z koperkiem i czosnkiem
Do każdego słoika dodaj ząbek czosnku pokrojony w plasterki i małą gałązkę kopru. Sałatka nabierze smaku jak ogórki małosolne.
Z curry
Do zalewy dodaj łyżkę curry i łyżeczkę kurkumy. Ogórki zrobią się złote i lekko korzenne. To już krok w stronę ogórków curry, które lubią osoby szukające czegoś nowego w spiżarni.
Z olejem
Część osób dolewa do zalewy 150 ml oleju. Sałatka jest wtedy bardziej sycąca, ale mniej przejrzysta. W klasycznej wersji szwedzkiej oleju nie ma.
Mniej słodka
Zmniejsz cukier o jedną trzecią i dodaj łyżkę soli do zalewy. Taka sałatka lepiej pasuje do kanapek i tłustych mięs.
Z czym podawać sałatkę szwedzką
Sałatka szwedzka pasuje wszędzie tam, gdzie potrzebna jest świeża, kwaśna nuta. Podawaj ją do schabowego i ziemniaków, do schabu pieczonego z jabłkami, do pieczonej kiełbasy, do kanapek z pasztetem i do hamburgerów. Świetnie sprawdza się też jako dodatek do sałatki jarzynowej i jako szybka surówka na zimowy obiad. Jeśli szukasz przetworów o innym smaku, spróbuj ogórków w zalewie ketchupowej albo sałatki z cukinii na zimę.
Przechowywanie
Zassane słoiki przechowuj w chłodnym i ciemnym miejscu do roku. Sałatka najlepiej smakuje po 2 do 3 tygodniach, kiedy zalewa przejdzie w plasterki. Otwarty słoik trzymaj w lodówce do 10 dni i nabieraj sałatkę czystym widelcem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy do sałatki szwedzkiej nadają się przerośnięte ogórki?
Tak, i to jest jeden z najlepszych sposobów na ich wykorzystanie. Obierz je, przekrój wzdłuż, wydrąż łyżką pestki i pokrój w półplasterki.
Czy sałatkę szwedzką trzeba pasteryzować?
Jeśli ma stać w temperaturze pokojowej, tak. Bez pasteryzacji przechowuj ją w lodówce i zjedz w ciągu 3 do 4 tygodni.
Ile ogórków potrzeba na jeden słoik?
Na słoik 500 ml potrzeba około 330 g surowych ogórków, bo po soleniu i odciśnięciu tracą około jednej piątej wagi.
Czym różni się sałatka szwedzka od mizerii w słoikach?
Mizeria w słoikach to zwykle drobno krojone ogórki w lekkiej zalewie, często z koperkiem. Sałatka szwedzka ma plasterki, cebulę, marchew i paprykę oraz wyraźniejszą, słodko kwaśną zalewę.
Czy można zrobić sałatkę szwedzką z ogórków szklarniowych?
Można, ale będzie mniej chrupiąca, bo ogórki szklarniowe mają więcej wody i cieńszą skórkę. Najlepsze są gruntowe, jędrne ogórki.
