Szarlotka z kruszonką jak u babci: kruchy spód, dużo jabłek i maślana kruszonka

Szarlotka z kruszonką to ciasto, które pachnie domem. Kruchy, maślany spód, gruba warstwa jabłek z cynamonem i złota, chrupiąca kruszonka na wierzchu. Nie trzeba jej ozdabiać ani dekorować. Wystarczy oprószyć cukrem pudrem, a na ciepło podać z gałką lodów waniliowych albo bitą śmietaną.

Każda babcia ma swoją szarlotkę, ale najlepsze mają wspólne cechy: dużo jabłek, niewiele cukru i kruszonkę z zimnego masła. W naszym przepisie jabłka prażymy przed pieczeniem, a spód podpiekamy. Dzięki temu szarlotka nie ma zakalca, dobrze się kroi i można ją podawać nawet na ciepło.

Przygotowanie krok po kroku

1. Do miski przesiej mąkę z proszkiem, dodaj cukier puder i zimne masło pokrojone w kostkę i rozetrzyj palcami na kruszonkę. Dodaj jajko i śmietanę i szybko zagnieć gładkie ciasto. Zawiń w folię i schłódź 30 minut w lodówce.
2. Jabłka obierz, wytnij gniazda i pokrój w kostkę 1 cm albo w plasterki. Przełóż do szerokiego garnka, dodaj cukier i sok z cytryny i duś pod przykryciem 5 minut, a potem bez przykrycia 10 do 15 minut, aż zmiękną, ale zachowają kształt, a sok w większości odparuje.
3. Dodaj cynamon i mąkę ziemniaczaną, wymieszaj i gotuj jeszcze minutę, aż sok zgęstnieje. Ostudź jabłka.
4. Przygotuj kruszonkę: mąkę, cukier i cukier wanilinowy wymieszaj w misce, dodaj zimne masło w kostce i rozetrzyj palcami na grudki wielkości groszku i fasoli. Wstaw do lodówki.
5. Nagrzej piekarnik do 180°C, góra i dół. Formę o wymiarach 24 × 30 cm wyłóż papierem do pieczenia.
6. Rozwałkuj ciasto między dwoma arkuszami papieru albo rozprowadź je palcami w formie, tworząc spód grubości 5 mm z niewielkim rantem. Nakłuj widelcem i podpiekaj 15 minut, aż brzegi się zezłocą.
7. Posyp podpieczony spód bułką tartą i wyłóż ostudzone jabłka. Wyrównaj je, lekko dociskając.
8. Rozsyp równomiernie kruszonkę na jabłkach. Piecz 45 do 50 minut, aż kruszonka będzie złota, a jabłka zaczną bulgotać na brzegach.
9. Wystudź szarlotkę w formie przez co najmniej godzinę przed krojeniem. Przed podaniem oprósz cukrem pudrem.

Szarlotka jest dobra wtedy, kiedy jabłek jest więcej niż ciasta. Dwa kilo owoców na blachę to nie fanaberia, to zasada.

Redakcja Bulgot

Szarlotka czy jabłecznik?

W wielu domach te nazwy znaczą to samo i nikt nie spiera się o różnicę. Najczęściej jednak szarlotką nazywa się ciasto kruche z jabłkami, przykryte kruszonką albo drugą warstwą ciasta, a jabłecznikiem ciasto z jabłkami na cieście ucieranym lub biszkoptowym. W niektórych regionach jabłecznik to po prostu duża szarlotka pieczona na blasze. Jeśli ktoś w twojej rodzinie mówi inaczej, ma rację, bo tradycje kulinarne rzadko trzymają się jednej definicji.

Surowe czy prażone jabłka?

Surowe jabłka starte na tarce dają szarlotkę bardziej soczystą, ale wypuszczają dużo soku w trakcie pieczenia, który rozmacza spód i spływa pod ciasto. Prażone jabłka mają już odparowany sok i zagęszczony smak. Dzięki temu szarlotka piecze się równo, a kawałki trzymają kształt. Jeśli wolisz surowe jabłka, zetrzyj je, odciśnij dokładnie dłońmi i wymieszaj z dwiema łyżkami mąki ziemniaczanej.

Jakie jabłka na szarlotkę

Odmiana	Po upieczeniu	Uwagi
Szara reneta	zachowuje kształt, bardzo aromatyczna	najlepszy wybór
Antonówka	rozpada się w kremowy mus, bardzo kwaśna	dodaj odrobinę więcej cukru
Boskoop	zwarta, kwaskowa	dostępna przez całą zimę
Szampion	miękka, słodko kwaśna	skróć prażenie do 8 minut
Idared	twarda, mało aromatyczna	wymieszaj z antonówką

Najczęstsze problemy z szarlotką

Problem	Przyczyna	Co zrobić
Zakalec na spodzie	niepodpieczony spód, mokre jabłka	podpiekaj 15 minut, odparuj jabłka, posyp spód bułką tartą
Kruszonka jest blada i twarda	ciepłe masło, drobna jak piasek	zimne masło, grudki wielkości groszku, piecz do złotego koloru
Szarlotka rozpada się przy krojeniu	krojona na gorąco	odczekaj co najmniej godzinę
Jest mdła	słodkie jabłka, brak kwasu	kwaśne odmiany i łyżka soku z cytryny
Ciasto się kruszy przy wałkowaniu	za zimne lub za suche	dodaj łyżkę śmietany, wałkuj między papierem

Warianty szarlotki

Z kruszonką orzechową

Do kruszonki dodaj 50 g posiekanych orzechów włoskich albo płatków migdałów. Jeśli lubisz połączenie jabłek z orzechami, spróbuj też ciasta wiewiórka z orzechową bezą.

Z budyniem

Na jabłkach rozłóż budyń waniliowy ugotowany na 500 ml mleka i dopiero wtedy posyp kruszonką. Szarlotka jest wyższa i bardziej kremowa.

Z żurawiną lub rodzynkami

Do jabłek dodaj garść suszonej żurawiny albo rodzynek sparzonych wrzątkiem. Żurawina daje przyjemną kwaskowatość i ładny kolor.

Na ciepło w słoiczkach

Wyłóż jabłka do małych, żaroodpornych słoików lub kokilek, posyp kruszonką i piecz 25 minut. To szybki deser na ciepło, który podajesz z lodami bezpośrednio w naczyniu.

Jak podawać szarlotkę

Najlepsza jest lekko ciepła, godzinę po wyjęciu z piekarnika. Podaj ją z gałką lodów waniliowych, bitą śmietaną albo sosem waniliowym. Na zimno świetnie smakuje do kawy. Jeśli szukasz szybszego ciasta z jabłkami na co dzień, sprawdź nasze szybkie ciasto z jabłkami, a jeśli chcesz podać jabłka na śniadanie, zrób racuchy z jabłkami na kefirze.

Przechowywanie

Szarlotkę przechowuj w temperaturze pokojowej, pod luźnym przykryciem, do 2 dni, a potem w lodówce do 5 dni. Chłodną podgrzej przez 10 minut w piekarniku w 160°C, kruszonka odzyska chrupkość. Szarlotka dobrze się mrozi, w kawałkach zawiniętych w folię, do 3 miesięcy.

Najczęściej zadawane pytania

Ile jabłek potrzeba na szarlotkę?

Na formę 24 × 30 cm potrzebujesz około 2 kg jabłek przed obraniem. Na tortownicę 26 cm wystarczy 1,3 kg.

Czy jabłka do szarlotki trzeba obierać?

W klasycznej szarlotce tak, bo skórki po upieczeniu są twarde i włókniste. Jeśli jabłka są młode i mają cienką skórkę, możesz ich nie obierać.

Czy szarlotkę można upiec bez podpiekania spodu?

Można, ale ryzyko zakalca jest dużo większe, szczególnie z surowymi jabłkami. Podpiekanie zajmuje tylko 15 minut i warto go nie pomijać.

Ile kalorii ma kawałek szarlotki z kruszonką?

Kawałek, czyli 1/20 blachy, ma około 255 kcal.