Sos z cukinii do słoików z pomidorami i papryką, jak gęste leczo

Sos z cukinii do słoików to przetwór, który zimą zamienia się w obiad w dziesięć minut. Otwierasz słoik, podgrzewasz, dodajesz makaron albo ryż i gotowe. Możesz też podsmażyć w nim kiełbasę, dołożyć kurczaka, wbić jajka jak do shakshuki albo zapiec z serem. Smakuje jak węgierskie leczo, tylko bez mięsa, więc to ty decydujesz, co do niego dodasz.

W przeciwieństwie do sałatek do słoików tutaj warzywa mają być miękkie, a sos gęsty. Cukinię dusimy z pomidorami, papryką i cebulą, aż całość zgęstnieje, a na koniec dodajemy odrobinę octu, który poprawia smak i trwałość. To świetny sposób na zagospodarowanie dużej ilości cukinii i pomidorów naraz.

Przygotowanie krok po kroku

1. Pomidory natnij na krzyż, zalej wrzątkiem na minutę, przelej zimną wodą i obierz ze skórki. Pokrój je w kostkę. Jeśli używasz przecieru, pomiń ten krok.
2. Cukinię umyj, odetnij końcówki i pokrój w kostkę o boku około 1,5 cm. Z dużych, przerośniętych cukinii wytnij gniazda nasienne.
3. Cebulę pokrój w kostkę, paprykę oczyść z gniazd i pokrój w paski, a czosnek drobno posiekaj.
4. W dużym garnku o grubym dnie rozgrzej olej i smaż cebulę na średnim ogniu przez 8 minut, aż zmięknie i się zeszkli. Dodaj czosnek i paprykę w proszku i smaż minutę, mieszając.
5. Dodaj paprykę i cukinię i smaż 10 minut, od czasu do czasu mieszając, aż warzywa lekko zmiękną i puszczą sok.
6. Dodaj pomidory, koncentrat, sól, cukier, oregano, pieprz i liście laurowe. Wymieszaj, doprowadź do wrzenia i duś bez przykrycia na małym ogniu przez 30 do 40 minut, często mieszając od dna, aż sos wyraźnie zgęstnieje.
7. Wlej ocet, wymieszaj i gotuj jeszcze 5 minut. Spróbuj i ewentualnie dopraw solą, cukrem albo chili. Wyjmij liście laurowe.
8. W tym czasie wyparz 8 słoików o pojemności 500 ml w piekarniku nagrzanym do 120°C przez 15 minut, a zakrętki zanurz na 5 minut we wrzątku.
9. Przełóż gorący sos do ciepłych słoików, zostawiając 1 cm wolnego miejsca. Wytrzyj brzegi i mocno zakręć.
10. Pasteryzuj słoiki 20 minut od momentu zagotowania wody w garnku wyłożonym ściereczką. Wyjmij je, odwróć do góry dnem i zostaw do ostygnięcia.

Sos z cukinii w słoiku to nie jest dodatek do obiadu. To połowa obiadu, gotowa na każdy dzień, w którym nie chce się gotować.

Redakcja Bulgot

Dlaczego sos pasteryzujemy dłużej niż sałatki

Sałatki do słoików mają dużo octu i cukru, więc pasteryzacja może być krótka. Sos z cukinii jest znacznie łagodniejszy, ma mniej kwasu, a do tego gęstą konsystencję, przez którą ciepło dociera do środka słoika wolniej. Dlatego pasteryzujemy go 20 minut, a słoiki o pojemności 900 ml nawet 30 minut. Pomidory, koncentrat i ocet obniżają pH na tyle, że domowa pasteryzacja wystarcza, ale nie skracaj jej i nie pomijaj octu.

Jak uzyskać gęsty sos, a nie zupę

Cukinia oddaje bardzo dużo wody, dlatego sos na początku duszenia wygląda na rzadki. Nie dodawaj wody i nie przykrywaj garnka. Para musi mieć ujście. Po 30 minutach warzywa zmiękną, a sos zgęstnieje. Jeśli wciąż jest rzadki, gotuj jeszcze 10 minut albo odlej część płynu. Koncentrat pomidorowy dodatkowo zagęszcza i pogłębia kolor.

Najczęstsze problemy

Problem	Przyczyna	Co zrobić
Sos jest wodnisty	przykryty garnek, za krótko duszony, wodniste pomidory	duś bez pokrywki, dodaj koncentrat, wydłuż duszenie
Sos przywiera do dna	cienki garnek, zbyt duży ogień	garnek o grubym dnie, mały ogień i mieszanie od dna
Za kwaśny	kwaśne pomidory i ocet	dodaj łyżkę cukru, a następnym razem mniej octu, minimum 30 ml
Mdły smak	za mało soli i przypraw	dopraw pod koniec, przed dodaniem octu
Zakrętka wybrzuszona po kilku tygodniach	nieszczelny słoik, za krótka pasteryzacja	wyrzuć zawartość, nie próbuj jej

Warianty sosu z cukinii

Z bakłażanem

Połowę cukinii zastąp bakłażanem pokrojonym w kostkę i posolonym na 20 minut. Sos będzie bardziej aksamitny, bliższy ratatouille.

Z marchewką, dla dzieci

Dodaj 400 g startej marchewki i pomiń chili. Po zmiksowaniu blenderem wychodzi gładki sos do makaronu, w którym dzieci nie wyłowią żadnego warzywa.

Z kiełbasą, jak leczo

Nie dodawaj mięsa do słoików, bo domowa pasteryzacja w garnku nie jest bezpieczna dla przetworów z mięsem. Zrób leczo przy podaniu: podsmaż na patelni 150 g kiełbasy pokrojonej w półplasterki, wlej słoik sosu i gotuj 5 minut. Obiad jest gotowy w kwadrans.

Pikantny

Dodaj 2 świeże papryczki chili razem z papryką i łyżeczkę ostrej papryki w proszku. Świetny do fasoli i ryżu.

Pomysły na obiad ze słoika

• makaron penne z sosem z cukinii i tartym parmezanem
• jajka zapiekane w sosie, jak w shakshuce z jednej patelni
• ryż z podsmażonym kurczakiem i sosem
• sos do pieczonych ziemniaków i kotletów mielonych
• baza zupy pomidorowej z warzywami, rozcieńczona bulionem
• dodatek do pizzy zamiast klasycznego sosu pomidorowego

Szukasz innych przetworów z cukinii? Sprawdź sałatkę z cukinii na zimę, słodko kwaśną i chrupiącą, albo zajrzyj do kategorii Przetwory.

Przechowywanie

Zassane słoiki przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu do 12 miesięcy. Po otwarciu trzymaj słoik w lodówce i zużyj sos w ciągu 5 dni. Zamiast pasteryzacji możesz też zamrozić sos w pojemnikach, do 6 miesięcy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do sosu z cukinii trzeba dodawać ocet?

W wersji do spiżarni tak. Ocet obniża pH i razem z pasteryzacją odpowiada za bezpieczeństwo. W sosie do mrożenia możesz go pominąć.

Czy cukinię trzeba obierać?

Nie. Skórkę obieramy tylko z bardzo dużych, przerośniętych cukinii, jeśli jest twarda.

Czy sos można zmiksować?

Tak, przed przełożeniem do słoików możesz zmiksować część albo całość sosu blenderem. Gładki sos świetnie sprawdza się do makaronu i jako baza zupy.

Ile cukinii potrzeba na jeden słoik sosu?

Na słoik 500 ml przypada około 250 g cukinii i 150 g pomidorów, razem z pozostałymi warzywami.

Czy można użyć pomidorów z puszki?

Tak. Zamiast 1,2 kg świeżych pomidorów użyj 3 puszek pomidorów krojonych po 400 g. Sos będzie miał intensywniejszy kolor i szybciej zgęstnieje.