Zalewajka to gęsta, kwaśna zupa na zakwasie żytnim z kostkami ziemniaków, wędzoną kiełbasą, podsmażonym boczkiem i majerankiem.
Kiedyś gotowano ją z tego, co było w spiżarni, więc jest prostsza od żurku i nie potrzebuje wywaru na mięsie. Ziemniaki gotują się bezpośrednio w zupie, a zakwas wlewa się na końcu, czyli zalewa nim ziemniaki, stąd nazwa. W listopadowe wieczory jeden talerz wystarcza za cały obiad.
55 minrazem
6porcji
łatwepoziom
- Przygotowanie 15 min
- Gotowanie 40 min
- Kalorie na porcję 480 kcal
Składniki
- 1 kg ziemniaków
- 300 g wędzonej kiełbasy
- 100 g wędzonego boczku
- 1 duża cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1,5 l wody lub bulionu warzywnego
- 500 ml zakwasu na żur
- 2 liście laurowe
- 3 ziela angielskie
- 1 łyżka suszonego majeranku
- 200 ml śmietany 18 proc.
- sól i pieprz
Przygotowanie krok po kroku
- Ziemniaki obierz i pokrój w kostkę o boku około 1,5 cm.
- Boczek pokrój w drobną kostkę, a kiełbasę w półplasterki.
- W garnku podsmaż boczek, aż wytopi się tłuszcz. Dodaj posiekaną cebulę i smaż 5 minut, aż się zeszkli.
- Dodaj kiełbasę i smaż jeszcze 3 minuty.
- Wsyp ziemniaki, zalej wodą lub bulionem, dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj pod przykryciem 15 do 20 minut, aż ziemniaki będą miękkie.
- Zakwas dobrze wstrząśnij i wlej do zupy, cały czas mieszając. Gotuj 5 minut na małym ogniu.
- Dodaj przeciśnięty czosnek, majeranek roztarty w dłoniach, sól i pieprz.
- Śmietanę zahartuj kilkoma łyżkami gorącej zupy i wlej do garnka. Podgrzej, nie doprowadzając do wrzenia.
Kwaśność zależy od zakwasu, więc wlej najpierw 400 ml i spróbuj. Resztę dodaj, jeśli lubisz wyraźnie kwaśną zupę.
Redakcja Bulgot
Czym zalewajka różni się od żurku
Żur zwykle gotuje się na wywarze z białej kiełbasy lub wędzonki i podaje z jajkiem, a ziemniaki często osobno. W zalewajce ziemniaki są podstawą i gotują się w zupie, przez co jest gęstsza i bardziej sycąca. Jeśli wolisz klasyczną wersję, zajrzyj do przepisu na żurek z białą kiełbasą i jajkiem.
Jaki zakwas wybrać
Najlepszy jest domowy zakwas na mące żytniej razowej, ale dobry gotowy zakwas z butelki też się sprawdzi. Unikaj koncentratów żuru w proszku, bo dają mniej wyrazisty smak i więcej soli.
Najczęstsze problemy
| Problem | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Zupa jest za kwaśna | za dużo zakwasu | dolej wody lub bulionu i dodaj więcej śmietany |
| Śmietana się zwarzyła | wlana bezpośrednio do wrzącej zupy | zawsze hartuj śmietanę i nie gotuj zupy po jej dodaniu |
| Zupa jest za rzadka | za mało ziemniaków | rozgnieć część ziemniaków w garnku |
| Ziemniaki się rozpadły | za długie gotowanie | dodaj zakwas, gdy tylko ziemniaki zmiękną |
| Zupa jest mdła | za mało majeranku i soli | dopraw na końcu, bo kiełbasa jest już słona |
Warianty
Z grzybami
Dodaj garść suszonych grzybów namoczonych wcześniej w wodzie, a wodę z moczenia wlej do zupy.
Bez mięsa
Pomiń boczek i kiełbasę, cebulę podsmaż na maśle i dodaj łyżkę wędzonej papryki.
Z jajkiem
Podawaj z połówkami jajek ugotowanych na twardo.
Z czym podawać
Podawaj gorącą z pajdą chleba żytniego, najlepiej posmarowanego smalcem albo masłem. Można ją też posypać świeżym szczypiorkiem.
Przechowywanie
Przechowuj w lodówce w zamkniętym garnku do 3 dni. Następnego dnia smakuje jeszcze lepiej. Nie zamrażaj jej, bo ziemniaki po rozmrożeniu robią się gąbczaste.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kalorii ma talerz zalewajki?
Jeden talerz z 6 porcji to około 400 do 480 kcal, głównie z kiełbasy, boczku, ziemniaków i śmietany.
Czy zalewajkę można zagęścić mąką?
Nie trzeba, bo zakwas zawiera mąkę żytnią, a ziemniaki dodatkowo ją zagęszczają.
Czy można użyć śmietany 12 proc.?
Tak, ale łatwiej się warzy. Wtedy wymieszaj ją wcześniej z łyżeczką mąki.
Jaka kiełbasa jest najlepsza?
Wędzona, dość tłusta, na przykład śląska, podwawelska albo wiejska.



